Wat krijg je bij een installatie van Mandriva Linux?

Het bureaublad:

In tegenstelling tot wat heel wat mensen nog schijnen te denken, moet de bureaubladomgeving van de huidige linuxdistributies niet onderdoen voor die van een Windows gebaseerd systeem.

Ook hier is weer keuze, en dat is hier weer een voordeel. Er zijn twee zeer volledige bureaubladomgevingen in Mandriva (een bureaubladomgeving is de omgeving die de gebruikersinterface beheerd): KDE en GNOME. Daarnaast zijn er een aantal minder uitgebreide omgevingen, maar die geven het voordeel dat ze veel minder vereisten stellen aan de hardware en dus geschikt zijn om oude tot zeer oude PC's toch nog van Mandriva te voorzien. KDE is de omgeving die in Mandriva als standaard is voorzien en welke we hier verder zullen bespreken (zie Figuur 1.: Het bureaublad).

Figuur 1.: Het bureaublad

Dit lijkt ons een goede keuze aangezien Mandriva onder KDE het minste aanpassing vraagt van gebruikers die reeds vertrouwd zijn met Windows. Gebruikers met weinig ervaring met Linux die waarschijnlijk gewoon alle voorinstellingen behouden, komen dus in de voor hun meest geschikte omgeving terecht. Voor gebruikers met meer ervaring die een voorkeur hebben voor een andere bureaubladomgeving, is het eenvoudig genoeg om de voorinstellingen aan te passen.

Het paneel

Onderaan het bureaublad treffen we het paneel aan. Van links naar rechts treffen we daar de volgende elementen op aan:

Het K Menu

Het K Menu is heel gelijkaardig aan het Windows Start menu (zie Figuur 2.: Het K Menu)

Figuur 2.: Het K Menu

Het bevat

• Een menu met toegang tot alle grafische toepassingen

• Een lijstje met de meest gebruikte toepassingen (voor snellere toegang).

• Een zoekfunctie

• Een snelle toegang tot de recentst geopende documenten

• Een functie om een commando op te starten TIP: Dit kan zeer handig zijn in sommige gevallen waarbij men bestanden of mappen wil wijzigen waartoe men geen rechten heeft (waarvoor bijvoorbeeld root rechten vereist zijn). Men geeft dan het commando konqueror en gebruikt de optie 'Uitvoeren onder een andere gebruikersnaam' om de toepassing te openen als de root gebruiker. Men kan dan vanuit Konqueror alle bestanden en mappen aanpassen naar wens (bijvoorbeeld net om rechten aan te passen).

• Een menu om een andere gebruiker te laten inloggen (Linux is standaard voorzien voor meerdere gebruikers per systeem). Dit kan tegelijk, of men kan de sessie van de huidige gebruiker eerst beëindigen.

• Een functie om de PC in beveiligde toestand achter te laten (zodat een paswoord noodzakelijk is om de PC terug in gebruik te nemen).

• Een functie om de PC af te sluiten

Natuurlijk kan dit menu makkelijk worden geconfigureerd (bijvoorbeeld om het lijstje van de meest gebruikte toepassingen te vervangen door een lijstje van de recentst gebruikte toepassingen).

Het Paneelmenu

De stervormige knop die toegang geeft tot het K Menu maakt eigenlijk reeds deel uit van het paneelmenu (zie Figuur 3.: Het Paneelmenu). We hebben dit reeds afzonderlijk besproken vanwege het grote belang ervan.

Figuur 3.: Het Paneelmenu

De andere iconen zijn eigenlijk gewoon snelkoppelingen naar toepassingen op eentje na: Bureaubladtoegang (zie Figuur 4.: Bureaubladtoegang). Deze geeft je meteen toegang tot het bureaublad en minimaliseert dus alle openstaande vensters.

Figuur 4.: Bureaubladtoegang

Door met de rechtermuisknop ergens in het het paneelmenu te klikken, kan het makkelijk worden beheerd (zie Figuur 5.: Het paneelmenu beheren). Een toepassing die je zeker zou kunnen toevoegen is konqueror. Deze kan worden gebruikt als internetbrowser zowel als bestandenbrowser, en wordt dus veel gebruikt (zelfs indien je liever Firefox gebruikt als internetbrowser).

Figure 5.: Managing the Panel Menu

De virtuele bureaubladen

Linux kent reeds zeer lange tijd het concept van virtuele bureaubladen. Eenmaal men deze kent, is het zeer vervelend om het zonder te moeten doen. Men kan van virtueel bureaublad wisselen via de daartoe voorziene iconen in het paneel (zie Figuur 6.: Virtuele bureaubladen) of door de combinatie van de ctrl en tab toetsen.

Het voordeel dat de virtuele bureaubladen je biedt is overzichtelijkheid. Je kan in elk virtueel bureaublad een aantal toepassingen kwijt (bijvoorbeeld één met monitoring toepassingen die je af en toe eens wil bekijken en één met de toepassingen waar je ondertussen mee werkt). Het laat je toe makkelijk te wisselen tussen verschillende acties.

Als je het concept van virtuele bureaubladen eenmaal goed doorhebt, zou het wel eens kunnen dat je er meer van lust dan maar twee. Dat doe je in het KDE configuratiecentrum in 'Uiterlijk en gedrag' / 'Virtuele bureaubladen'. Twee kan wat weinig zijn maar je zal wel niet snel het maximum van 20 virtuele bureaubladen nodig hebben.

De taakbalk

Standaard geeft Mandriva Linux in de taakbalk alle toepassingen weer, ook die van een ander virtueel bureaublad dan datgene dat je open hebt. Wij vinden het veel makkelijker enkel die toepassingen te zien van het huidige virtuele bureaublad. Dat kan je via het KDE configuratiecentrum makkelijk aanpassen (meer daarover later) door in 'Uiterlijk en gedrag' / 'Taakbalk' de optie 'Vensters van alle bureaubladen' uit te vinken.

De applets

Het paneel is ook de plaats waar een aantal applets te voorschijn komen (zie Figuur 7.: Applets). Dit zijn kleine toepassingen voor gespecialiseerde taken die in de achtergrond draaien.

Figuur 7.: Applets

• De KLaptop applet: Deze wordt enkel geïnstalleerd op laptops en laat toe het energiebeheer van de laptop in te stellen (rechtsklikken op het icoontje voor het KLaptop menu). Wanneer de laptop niet aangesloten is op netvoeding verandert het icoontje in een batterij.

• De KMix applet: Deze laat toe je geluidsinstellingen aan te passen. Een maal klikken met de linkermuisknop geeft een heel eenvoudige schuifbalk om het uitgaande geluid aan te passen. Door op de lichtgroene bol erboven te klikken wordt het geluid volledig gedempt (de bol wordt dan donkergroen), en de knop 'mixer' onder de schuifbalk geeft je toegang tot de geavanceerde setup van al je geluidsbronnen en -uitgangen. Tip: als je je muis boven het Kmix icoon laat hangen kan je zeer snel het geluidsniveau aanpassen met het muiswiel zonder ook maar één klik.

• De scherminstellingen applet laat je toe je scherm(en) te beheren. De mogelijkheden zijn afhankelijk van je grafische kaart.

• De netwerk applet laat je meer toe dan enkel je netwerk in te stellen (zie Figuur 8.: Netwerk applet functionaliteiten). Het laat je eveneens toe je netwerk activiteit te monitorren, maar een belangrijke nieuwigheid in deze versie van Mandriva is ook dat het een heuse interactieve firewall bevat, Mandi genaamd.

Figuur 8.: Netwerk applet functionaliteiten

De eigenlijke firewall zelf is gebaseerd op Shorewall. Shorewall is een zeer krachtige firewall maar niet zo eenvoudig te configureren en beheren. Mandriva heeft hiervoor Mandi gemaakt welke je toelaat met Shorewall te interageren door per verdachte actie (een mogelijke aanval) aan te geven of dit een al dan niet mag worden aanvaard. Je wordt ervan op de hoogte gebracht door het feit dat het netwerk icoon verandert is een alarmicoon (zie Figuur 9.: Mandi alarmicoon) en door een waarschuwingsboodschap die de aard van de aanval weergeeft (zie Figuur 10.: Waarschuwingsboodschap). Door op de waarschuwingsboodschap te klikken kan men meteen aangeven wat men wenst te doen (de actie toch laten doorgaan of de aanvaller blacklisten).

Figuur 9.: Mandi alarmicoon

Figuur 10.: Waarschuwingsboodschap

Indien men de waarschuwingsboodschap negeert, dan wordt de aanval gewoon afgeblokt zonder meer. Men kan echter in elk geval op elk moment nog het log van Mandi openen en de genegeerde aanvallen bekijken (zie Figuur 11.: Mandi log).

Figuur 10.: Waarschuwingsboodschap

Van daaruit kan men dan een aanvaller whitelisten, indien het een vertrouwde computer betreft. Op dat ogenblik komt de vermeende aanvaller in de Mandi whitelist voor (zie Figuur 12.: Mandi whitelist), en de acties ondernomen door de (nu als betrouwbaar gekende) computer worden vanaf dan automatisch toegelaten. 

Figuur 12.: Mandi whitelist

Indien je niet zeker bent dat de vermeende aanvaller te vertrouwen valt, dan moet je natuurlijk veronderstellen dat hij niet te vertrouwen is. Indien je enkele malen met aanvallen van dezelfde computer te maken krijgt, dan kan je die aanvaller best blacklisten (zie Figuur 13.: Mandi blacklist), waardoor de aanvaller als onbetrouwbaar gekend wordt.

Figuur 13.: Mandi blacklist

• De Mandriva Online applet laat toe om het updaten van je PC nog eenvoudiger te maken. Voor de meesten zal het icoon hiervoor een vraagteken op een oranje achtergrond zijn. Dit betekent dat de dienst (betalend bij Mandriva), niet werd geconfigureerd. Indien ze wel werd geconfigureerd kan het icoon verschillende waarden hebben. Indien alle software volledig up to date is, dan is het een vink op een groene achtergrond. Indien de achtergrond rood is, dan is er software waarvoor een nieuwe update beschikbaar is (afhankelijk van het soort update is er een ander icoon).

Is deze dienst van Mandriva nu 19,90 € per jaar waard? Dat hangt van jezelf af. Als je de zelfdiscipline hebt en er de tijd voor wil nemen om manueel telkens de update uit te voeren via het Mandriva Control Center, kan je je dat geld besparen. Als je tijd wil besparen of het misschien wel eens zou vergeten zelf de update manueel uit te voeren, dan is het een dienst die zeker zijn geld waard is.

• De KOrganizer applet dient ervoor automatische waarschuwingen te kunnen geven over taken en evenementen die werden ingesteld in Korganizer (de persoonlijke agenda van KDE).

Dit waren de applets die standaard zijn geactiveerd. Het is best mogelijk dat er nog andere applets aan worden toegevoegd. Als je bijvoorbeeld een media speler zoals Amarok aan hebt staan op de achtergrond, zal je de applet ervan ook daar zien staan.

De klok

De klok is de laatste functionaliteit van het paneel die ons rest te bespreken. En net daarvan is er zeer weinig te vermelden, behalve natuurlijk dat je ze opnieuw kan configureren zoals je wenst. Wel willen we jullie nog deze tip meegeven: TIP: Bij 'Datum & tijd aanpassen' kan je het Network Time Protocol (NTP) activeren. Als je dit doet, dan wordt de klok gesynchroniseerd met een NTP server die op zijn beurt gesynchroniseerd wordt met een atoomklok. Je klok zal dus steeds uiterst correct blijven staan. De enige Belgische server die ertussen staat, is de belbone primary. Het NTP protocol bevat een systeem om vertragingen door het internetverkeer te compenseren, dus moet je niet noodzakelijk de dichtstbijzijnde server selecteren, maar het kan zeker geen kwaad.

Andere

Je kan het paneel zeer sterk personaliseren door het toevoegen van applets, toepassingsiconen e.d. maar zelfs extra panelen. TIP: Wij vinden het de moeite lonen om de Universele Zijbalk te activeren. Daarmee kan je steeds snel aan wat dan ook op je systeem.

De achtergrondpictogrammen

Standaard bevat de bureaubladachtergrond vier pictogrammen: Home, Apparaten, Welkom en Prullenbak. De namen geven heel goed hun functionaliteit weer: Home opent je eigen Home map in Konqueror, Apparaten opent een overzicht van al je opslagapparaten aangesloten op je PC (CD Roms, hardeschijfpartities, netwerkopslagmedia, enz.) in Konqueror, Welkom opent een welkomstboodschap in Konqueror met links naar de verschillende Mandriva websites, en Prullenbak toont je in Konqueror de bestanden die je in de prullenbak smeet tot dusver.

De toepassingen

Er zijn ongeveer zo'n 4000 software pakketten die Mandriva je aanbiedt (op de Mandriva Linux CD's of DVD's, via de op het Internet beschikbare bronnen kan je nog eens een veelvoud daarvan verkrijgen). We zullen ons dus beperken tot de naar ons gevoel belangrijkste pakketten. Vele daarvan worden reeds standaard geïnstalleerd.

Bureautica:

Op vlak van Bureautica wordt de volledige OpenOffice.org suite standaard geïnstalleerd. Voor degenen die deze suite (die ook gratis beschikbaar is voor Windows) nog niet zouden kennen, volstaat het te zeggen dat dit een volwaardig alternatief is voor MS Office, en er aan gewaagd is. Voor thuisgebruik volstaan de functionaliteiten van OpenOffice.org en de compatibiliteit met MS Office ruimschoots. Het feit dat je vanuit OpenOffice.org onmiddellijk PDF bestanden kan aanmaken is bovendien mooi meegenomen. Bij Mandriva 2006 werd versie 1.1.5 bijgeleverd omdat de definitieve versie 2.0 nog niet beschikbaar was, maar ondertussen is deze uitgekomen. De versie 2.0 is nu voor clubleden eenvoudig via het Mandriva Control Center te (laten) installeren. Niet clubleden kunnen kunnen de 2.0 pre versie installeren via het Mandriva Control Center of de definitieve versie rechtstreeks installeren met de installer van OpenOffice.org zelf (LET OP: in dat laatste geval kan je niet rekenen op updates van Mandriva en moet je dus zelf in de gaten houden of je een nieuwe versie of patch moet installeren).

Kivio laat toe flowcharts te creëren, maar er is enkel een template voorzien voor standaard flowcharts (geen organisation chart bijvoorbeeld). Misschien zijn andere types charts toe te voegen, maar het is ons niet meteen duidelijk hoe.

Scribus is een desktop publishing (DTP) applicatie voor Linux and Unix desktops vergelijkbaar met Adobe Pagemaker. Scribus wordt onder andere gebruikt voor het maken van nieuwsbrieven, dagbladen in kleine oplage, interactieve geanimeerde PDF presentaties, brochures, posters en andere documenten die een flexibele layout nodig hebben en/of op professionele apparatuur moeten worden afgedrukt. Scribus wordt zelfs professioneel gebruikt voor het opmaken van boeken.

Verschillende PDF en PS (Postscript) viewers zijn voorzien waaronder Adobe Acrobat.

Voor diegenen die zich met projecten bezighouden is Planner voorzien. Hoewel het de basis Gantt Chart functionaliteiten toelaat, staat het toch nog ver af van de mogelijkheden die worden geboden door MS project.

Verder zijn nog Fax- en telefoniesoftware en PDA communicatiesoftware standaard voorzien.

Internet

De standaard webbrowser is Firefox met alle zelfde voordelen die Firefox onder Windows biedt.

De standaard e-mail client is Kmail. Kmail is een heel volledige mail client, maar voor mensen die de overstap net hebben gemaakt en reeds Thunderbird gebuikten onder Windows, is dit niet echt een probleem. Het is opnieuw eenvoudig te installeren via het Mandriva Control Center. Spijtig is wel dat mail links in een webpagina dan niet automatisch in Thunderbird worden geopend. Dat is ook weer snel verholpen door het installeren van de extensie Hiddenprefs en daarin in de tab settings 'Email client to use with Firefox' aan te vinken en als pad /usr/bin/mozilla-thunderbird op te geven.

Als chatprogramma wordt Kopete voorzien, welke een client is die met verschillende netwerken overweg kan zoals MSN Messenger, Yahoo, Jabber, ICQ en nog vele anderen. Ideaal dus voor mensen die contact hebben met anderen die van verschillende netwerken gebruik maken. Niet alle gekende functionaliteiten van bijvoorbeeld MSN Messenger worden echter reeds ondersteund (zoals webcam chat).

Nieuw in deze versie is ook dat standaard Skype is voorzien, voor zij die graag gratis telefoneren via hun breedbandverbinding.

Ook Gnomemeeting laat je dit toe, zij het dat dit een toepassing is die meer is voorzien op videoconferencing. Gnomemeeting is compatibel met de meeste open standaarden in dit domein zoals H.323. Daardoor kan het zonder probleem met andere H.323 compatibele producten communiceren zoals bijvoorbeeld MS Netmeeting.

Als HTML editors worden Nvu en Quanta Plus standaard geïnstalleerd. Daarbij kunnen we voor beginners zeker en vast Nvu aanraden. Deze is een WYSIWYG (What You See Is What You Get) editor, waarbij je meteen het effect van je wijzigingen ziet op je webpagina. Aangezien het een van de Mozilla toepassingen is, is het een multiplatform toepassing. Veel kans dat je het al onder Windows ergens bent tegengekomen.

Multimedia

In het domein van de multimedia levert Mandriva zowat alles wat je nodig kan hebben. Afhankelijk van wat je wenst te doen, zal het echter wel nodig zijn een aantal pakketten van het Penguin Liberation Front (PLF) te installeren (zie http://plf.zarb.org/). In de VS bestaan een aantal wetten die nogal wat zaken daar illegaal maken (zoals het afspelen van commerciele DVD's met een toepassing die niet afkomstig is van de videoindustrie zelf). Bovendien is het daar mogelijk software te patenteren (wat hier in Europe vooralsnog gelukkig niet mogelijk is). Als gevolg daarvan bestaan er een aantal software pakketten die hier in Europa perfect toegelaten zijn, maar illegaal in de VS. Mandriva maakt haar distributie natuurlijk op zo'n manier dat ze legaal kan worden gedistribueerd, ook in de VS. Dat wil zeggen dat de pakketten die illegaal zijn in de VS dus ook niet mee in de distributie zitten. Daarom is nou net het PLF ontstaan. Vanaf een mirror (een copie van de server die de software aanbiedt) die de PLF RPMs bevat, is het uiterst eenvoudig die pakketten te installeren, en het systeem te vervolledigen.

Op het domein van multimedia kan je best volgende PLF pakketten voorzien: lame voor wanneer je je Audio CD's naar mp3 wenst om te zetten en libdvdcss om geëncrypteerde DVD's te kunnen afspelen. Dit kan je natuurlijk vrij eenvoudig doen met het Mandriva Control Center (zie verder).

Gewone audio CD's afspelen is zo simpel als maar kan zijn. Als je een audio CD in je PC steekt, zal Mandriva automatisch KsCD opstarten (zie Figuur 14.: KsCD). KsCD munt uit door zijn eenvoud: het speelt gewoon je audio CD perfect af. De enige bonus erbij is dat KsCD je wat informatie over de CD presenteert indien het die in de CD Database (CDDB) op het Internet kan vinden: artiest, album, namen van de liedjes, enzovoort.

Figuur 14.: KsCD

Maar misschien wil je wat anders doen met je Audio CD. Misschien wil je hem liever rippen om hem op je draagbare mp3 speler te kunnen afspelen? Geen probleem. Wanneer je je CD bekijkt in Konqueror (zie Figuur 15.: Audio CD in Konqueror), dan vind je daar niet alleen de bestanden in het formaat zoals ze inderdaad op de CD staan.

Je vind er ook een aantal (virtuele) mappen met de bestanden in andere formaten zoals Ogg Vorbis (een open alternatief voor mp3) of mp3. Die staan dus niet echt op de CD, maar als je bestanden uit deze map kopieert, dan zal Konqueror deze files creëren op de plaats waar je ze naartoe kopieert. Je kan dus je USB mp3 speler bijvoorbeeld aan je PC koppelen en de bestanden rechtstreeks kopiëren vanaf de CD op de USB mp3 speler. We kunnen het ons moeilijk eenvoudiger inbeelden.

Figuur 15.: Audio CD in Konqueror

Natuurlijk kan je deze bestanden ook opslaan op je harde schijf. Als je die dan wil afspelen, wordt Amarok opgestart (zie Figuur 16.: Amarok).

Figuur 16.: Amarok

Amarok is een geweldige toepassing voor het beheren van je muziekcollectie. Natuurlijk kan je je bestanden gewoon afspelen, je kan afspeellijsten aanmaken, de bestanden willekeurig laten afspelen enzovoort. Maar naast alle normale functionaliteiten die de meeste mediaspelers bevatten, heeft Amarok nog enkele leuke toevoegingen:

• Je muziek wordt automatisch voor je gesorteerd. Je kan daarbij kiezen of je dat doet op artiest, album, genre, of een combinatie tot op drie verschillende niveaus.

• Amarok houdt automatisch bij hoeveel maal je een bepaald liedje speelt, om op basis daarvan een voorkeurlijst voor je op te stellen. Hoe meer je Amarok dus gebruikt hoe beter hij je voorkeuren leert kennen en daarmee rekening kan houden als je dat wenst.

• Amarok kan je automatisch een afbeelding van de hoes downloaden zodat je ook visueel je muziek makkelijk herkent.

• Volg je graag de tekst? Geen probleem, Amarok download ze automatisch van het Internet voor je.

• Wil je wat meer weten over de artiest? Dan download Amarok je informatie over de artiest vanuit de wikipedia.

• Het beheren van de mp3 id tags is met Amarok ook een fluitje van een cent. Amarok download de informatie en stelt ze je voor, maar je kan zelf ook steeds de tags aanpassen. Dit helpt dan opnieuw bij het sorteren.

Steek je een DVD in je PC, dan wordt automatisch Kaffeine opgestart. Kaffeine is een andere mediaspeler (onder Linux heb je altijd keuze), die eveneens video kan afspelen (CDs, DVDs, VCDs., AVI, MOV, WMV, maar ook streaming multimedia die over het internet wordt gestreamed.

Oh, ja. Voor zij die dat belangrijk vinden: als je DVD's afspeelt onder Linux, moet je niets aantrekken van regio's. Bovendien schijnt het dat CD's die speciaal werden beschermd tegen kopiëren en onder Windows niet af te spelen zijn, wel onder Linux kunnen worden afgespeeld.

Voor het zelf bewerken van video is Kdenlive voorzien als niet-lineaire video editor. Voor bestaande video files kan deze toepassing best wel goed zijn, maar als je video wil bewerken van je eigen camera, dan moet je de video wel eerst kunnen binnenhalen. En dat kan (nog) niet met Kdenlive. Daarom raden wij voorlopig toch nog aan Kino en Kino-plugins te installeren. Kino is eveneens een niet-lineaire video editor, en deze is zeer volledig. Misschien ziet die er wat minder mooi uit, maar voor thuisvideos levert het zowat alles wat je nodig hebt. Je kan ermee je videos van je camera binnenhalen via Firewire (=IEEE 1394) . Hierbij kan je je camera besturen vanaf je PC. Je kan dan relatief makkelijk je video editten (scènes inkorten, verplaatsen, kopiëren, enzovoort) waarbij je ook effecten kunt toepassen (zowel op vlak van video als audio). Je kan ook titels toevoegen. Wanneer je dan uiteindelijk tevreden bent kan je het resultaat exporteren naar een hele hoop formaten (terug naar je camera indien die dat aankan, VCD, SVCD, DVD, DiVX, enzovoort).

Heb je een digitaal fototoestel, dan installeer je best Digikam. De versie van Digikam die bij Mandriva 2006 wordt geleverd is enorm krachtig geworden. Je foto's importeren vanop de camera is een fluitje van een cent. Er is zelfs ondersteuning voor raw formaten (waarvan je de witbalans kan aanpassen vooraleer om te zetten naar een ander formaat). Je foto's kan je dan in een album plaatsen en er zijn een hele boel bewerkingsmogelijkheden voorzien (roteren, spiegelen, kleuren aanpassen, rode ogen verwijderen, grootte wijzigen, bijsnijden, enzovoort). Door tags aan te maken en toe te kennen aan je foto's, kan je zeer snel je een welbepaalde foto terugvinden. Je kan een selectie van foto's (eventueel gebaseerd op je tags) exporteren naar HTML (voor publicatie op een webpagina) of naar CD/DVD of een diavoorstelling van je foto's maken.

Hoewel Digikam reeds heel veel kan, wil je misschien af en toe eens je creativiteit botvieren op je fotocollectie. Als je dan stukken van een foto in een andere wil plakken enzovoort, dan is Digikam toch niet voldoende. Daarvoor kan je dan De GIMP gebruiken. De GIMP is een zeer krachtig bitmap bewerkingsprogramma. De mogelijkheden van De GIMP opsommen zou een artikel op zich opleveren (misschien doen we dat nog wel eens). Laat het ons erbij houden dat je, vooraleer je aan de beperkingen van De GIMP toekomt, je al heel wat prachtige dingen hebt kunnen doen. Voor bitmapbewerkingen geld Adobe Photoshop als de referentie. De GIMP moet er nauwelijks voor onder doen en voldoet dus ruimschoots tenzij voor mensen die hele hoge professionele eisen hebben.

Hoewel er weinig is wat je niet kan doen op vlak van bitmapbewerking met De GIMP, heb je soms toch wat meer nodig. Bitmapfiguren zoals foto's zijn nu eenmaal niet zo goed schaalbaar. Indien men figuren nodig heeft die goed moeten kunnen schalen (voor logo's bijvoorbeeld), dan moet je vectorfiguren gebruiken. Daarvoor gebruik je de toepassing Inkscape. Vanuit andere artikels begrijpen we dat Inkscape een zeer sterke toepassing moet zijn. De leercurve is echter nogal steil, en we zijn er nog niet toe gekomen die uitdaging aan te gaan.

Voor zij die echt hun creativiteit willen uiten en zelf animaties wensen te maken, kunnen eens Flash voor Linux en Ktoon uitproberen. Met het eerste maak je Flash videos en het tweede is speciaal voorzien om tekenfilmpjes aan te maken.

Systeemtoepassingen

Er zijn twee soorten van configuratie waartussen onderscheid wordt gemaakt in Mandriva Linux. Configuratie die te maken heeft met de instellingen voor één enkele account (zoals achtergrond of taalvoorkeur,...) gebeuren in het KDE Configuratiecentrum en configuratie die te maken heeft met het systeem als dusdanig onafhankelijk van account (zoals systeemklok synchronisatie, software installatie,...) gebeurd normaal in het Mandriva Control Center (het MCC).

Figuur 17.: KDE Configuratiecentrum

In het KDE Configuratiecentrum (zie Figuur 17.: KDE Configuratiecentrum) kan u uw eigen instellingen voor uw KDE bureaubladomgeving aanpassen. De wijzigingen die u doorvoert hebben normaal enkel betrekking op uw eigen account. Een andere gebruiker kan namelijk andere voorkeuren hebben en die kan dan zijn eigen instellingen maken en behouden onafhankelijk van de uwe. Zo kan bijvoorbeeld elk lid van het gezin de PC volgens eigen voorkeuren instellen in diens eigen account. In het KDE configuratiecentrum zijn er toch enkele instellingen voorzien die voor het volledige systeem gelden zoals bijvoorbeeld de netwerkinstellingen. Bij die toepassing is er dan een knop systeembeheerdermodus voorzien. Zolang men die niet kiest (en dan het root paswoord opgeeft) kan men in die sectie niets wijzigen (om te voorkomen dat onbevoegden systeemwijzigingen zouden doorvoeren). Voor de andere, accountspecifieke instellingsschermen is geen paswoord vereist. Hier zijn enkele voorbeelden van instellingen die u via het KDE Configuratiecentrum kan configureren:

• Bestandsassociaties om in te stellen welke toepassing wordt gebruikt om bepaalde types bestanden te behandelen (Nota: Deze instellingen zijn enkel geldig voor toepassingen die de KDE instellingen inderdaad naleven. Sommige toepassingen (bijvoorbeeld firefox of thunderbird) doen dat echter niet en bevatten hun eigen configuratieschermen hiervoor).

• Themabeheerder om het uiterlijk van uw bureaubladomgeving te wijzigen. De beste uitleg hiervoor is een illustratie. Zie Figuur 18.: Sunshine thema waarin het bureaublad na een eenvoudige selectie werd aangepast van het standaard Mandriva thema (zoals in de andere afbeeldingen) naar het Sunshine thema. Creatievelingen kunnen indien gewenst zelfs een eigen thema aanmaken.

Figuur 18.: Sunshine theme

• Taal en regio instellingen waarmee je kan kiezen in welke taal je toepassingen worden weergegeven en welke voorkeuren voor bematingen zijn (bijvoorbeeld € voor valuta, de manier waarop de datum wordt weergegeven enzovoort).

• Het uiterlijk en gedrag van je bureaublad wijzigen (instellen van achtergrond, panelen, screensaver, virtuele bureaubladen, enzovoort).

In het MCC (Mandriva Control Center) kan je je systeem zeer eenvoudig beheren, als je tenminste beschikt over het vereiste root paswoord (zie Figuur 19.: Het MCC (Mandriva Control Center)).

Je zal het MCC het meeste gebruiken om je softwarepakketten te beheren (al is het maar om updates uit te voeren). Het installeren van software met het MCC is enorm eenvoudig, tenminste als je eerst de juiste bronnen hebt voorzien. Standaard voorziet Mandriva je installatiemedia (de CD's of DVD van dewelke je Mandriva installeerde) als enige bronnen. Een update medium zoekt hij zelf wel als je op het internet bent aangesloten. Maar andere media kan je niet automatisch laten toevoegen. Je kan op twee plaatsen opzoeken welke bronnen van het internet je kan toevoegen (zeer nuttig als je een breedbandverbinding hebt):

Figuur 19.: Het MCC (Mandriva Control Center)

• bij Mandriva zelf (http://club.mandriva.com/xwiki/bin/Downloads/MirrorFinder), o.a. de bron voor de commerciële sofware waar je recht op hebt als je clublid bent (in het engels)

• bij easyurpmi (http://easyurpmi.zarb.org/

Beide geven een commando die je door moet geven aan de commando regel. Dat kan je makkelijk zelf doen (heel simpel): Je start Konsole op (via het icoon van het paneel). Je ziet dan de commando prompt verschijnen. Daar geef je eerst het commando 'su' en geeft het root paswoord om de volgende commando's als root uit te kunnen voeren. Dan kopieer je gewoon het commando van de webpagina in Konsole, drukt enter en wacht tot het commando is verwerkt.

Als je echt allergisch bent aan commando's kan je dat gewoon in het MCC doen met 'Select from where software packages are downloaded when updating the system'. Je maakt het jezelf dan wel een tikkeltje moeilijker aangezien je uit het commando de juiste stukken op de juiste plaats in de grafische interface moet kopiëren.

OPGELET: Zorg er wel zeker voor dat je eerst de juiste versie selecteert. Als je bronnen van een verkeerde versie instelt, dan installeer je softwarepakketten van een verkeerde versie, wat je absoluut beter vermijdt.

Om volop gebruik te kunnen maken van je Mandriva Linux, kan je best volgende bronnen instellen:

Contrib (contributies door anderen dan Mandriva zelf), plf-free en plf-nonfree (pakketten die niet in de distributie mogen vanwege de mandriva politiek, de eerste met een Open Source licentie, en de tweede met een meer beperkende licentie), en club en club commercial (enkel voor clubleden).

Main of Distrib kan je ook installeren indien je toch steeds met breedband met het internet bent verbonden. Op die manier vermijd je steeds je installatieDVD of -CD's in je PC te moeten steken.

OPGELET: Als beginner stel je beter geen bronnen in waarin een van de termen 'devel', 'test' of 'cooker' voorkomen. Dat zijn bronnen met pakketten die nog niet stabiel zijn en dus nogal wat frustratie zouden kunnen teweegbrengen.

Het MCC is ook de plaats waar je onder andere

• je hardware volledig kan configureren

• je netwerk- en internetconnectie kan beheren

• gebruikers kan beheren

• fonts kan toevoegen (TIP: Als je een PC in dual boot met Windows hebt geïnstalleerd, biedt Mandriva je een heel eenvoudige manier om met één simpele klik de fonts vanuit Windows te importeren. In Windows zitten een aantal auteursrechtelijk beschermde fonts, maar als je een geldige licentie van Windows op die PC hebt geïnstalleerd, heb je daar dus reeds voor betaald).

• het K Menu kan wijzigen

• backups kan configureren en opstarten (inclusief van de root bestanden en bestanden van andere gebruikers)

• je partities kan aanpassen (OPGELET: dit doe je best alleen met verstand van zaken, op risico van verlies van al je data)

• de firewall kan activeren

• de manier kan bepalen waarop de PC opstart (welk OS bij voorkeur wordt opgestart en of Mandriva automatisch voor een bepaalde account opstart zonder wachtwoord)

Figuur 20.: K3b

K3b (zie Figuur 20.: K3b) is het programma dat je toelaat CD's of DVD's te branden. Het is een zeer intuïtief programma dat uitstekend zijn werk doet (TIP: als dat niet het geval zou zijn, probeer het dan eens te starten als root). Naast data CD's of data DVD's, kan K3b je ook audio CD's, video CD's of video DVD's en zelfs eMovix CD's of DVD's maken. Dat laatste is één van de vele geweldige innovaties vanuit de Open Source wereld: als je audio of video bestanden op een eMovix CD of DVD brand, en je steekt dan die CD of DVD in een PC waarna je die opstart, dan start automatisch alle software (onder de vorm van een mini Linux distributie) om die bestanden ook te kunnen afspelen. Op die manier moet je je geen zorgen maken of een ontvanger wel de juiste software (codecs) heeft om je video of audio bestanden af te spelen. Als het werkt bij jou, werkt het bij de ontvanger ook!

Figuur 21.: KsysGuard

KsysGuard is een toepassing die je grafisch laat zien wat er zoal van toepassingen op je PC draaien, en hoeveel die toepassingen van je hardware vragen. Je kan indien nodig ook een proces of toepassing beëindigen (indien het van zichzelf niet meer wil afsluiten).

Andere toepassingen

GnuCash is een toepassing voor financieel beheer. Het kan worden gebruikt zowel voor kleine bedrijfjes als door particulieren. Het laat je toe om al je uitgaven en inkomsten op te volgen en een financiele planning te doen. Deze toepassing is zo volledig voor de particulier, dat de leercurve misschien wat hoog ligt en daardoor wat kan afschrikken. Bovendien is het niet beschikbaar in het nederlands in Mandriva 2006. Voor wie belang hecht aan financieel beheer en niet wordt afgeschrikt door een toepassing in het Engels, wacht hier een geweldig hulpmiddel.

Op vlak van spelletjes zijn standaard enkel een aantal arcade games geïnstalleerd. Via het MCC zijn er echter met enkele kliks een paar honderd extra te installeren waaronder de naar verluid schitterende games Battle of Wesnoth en FreeCIV. Die zouden nog niet echt kunnen concureren ten opzichte van de nieuwste (en dure) commerciële games, maar ze toch stillaan beginnen te benaderen. We hebben ze echter zelf nog niet uitgeprobeerd. Misschien eens voor een ander artikel?

Licentie

Dit werk valt onder de Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 2.5 licentie. Om een copie te verkrijgen van deze licentie, bezoek http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.5/ of stuur een brief naar Creative Commons, 543 Howard Street, 5th Floor, San Francisco, California, 94105, USA.

De naamsvermelding die dient te gebeuren betreft de naam Wim Coulier en de website http://www.coulier.org.