Wat kan Mandriva Linux 2006 voor thuisgebruikers betekenen?

Wat heeft een Windows-gebruiker aan een Linuxversie zoals Mandriva Linux 2006? Is het een valabel alternatief of moet je echt een computernerd zijn voor je de overstap waagt?

Waarom zou een gewone PC gebruiker de moeite doen om over te schakelen op Linux? Toegegeven: niet noodzakelijk iedereen is gebaat bij dergelijke overschakeling. Toch kan het interessanter zijn dan je misschien meteen zou vermoeden. Vele argumenten hiertoe, lokken soms hevige discussies uit. In dit artikel pretenderen we dan ook niet de waarheid in pacht te hebben of volledig te zijn. Wat volgt zijn eenvoudigweg de zaken die ons opvielen na enkele jaren gebruik van zowel Windows als Mandriva Linux. We hebben ze geschreven met onze Mandriva ervaringen in het achterhoofd, maar de meeste moderne Linux distributies leveren dezelfde voordelen op.

De afwezigheid van virussen:

Tot op dit ogenblik is er geen enkele virusuitbraak geweest dat Linux systemen buiten testomgevingen aantastte. De Linuxgebruikers worden dus gespaard van alles rond virussen. Volgens de Linux voorstanders is dit te danken aan de beter software-architectuur die bestaat uit onafhankelijke lagen met specifieke functies en permissies. Bovendien hebben gewone gebruikers (en toepassingen die onder hun account ageren) slechts beperkte bevoegdheden. Enkel de zogenaamde 'root' account heeft voldoende bevoegdheden om het volledige systeem aan gevaren bloot te stellen. Anderen beweren dat Linux niet inherent veiliger is, maar dat er geen virussen voor worden gemaakt, omdat het vandaag nog minder wordt gebruikt. Wat er ook van zij, in de praktijk is het vandaag nog steeds zo dat een Linux gebruiker zich niet veel van virussen moet aantrekken.

De afwezigheid van spyware:

Door het feit dat Mandriva Linux wordt opgebouwd uit Open Source software (en dus de broncode vrij door iedereen kan worden onderzocht) is de kans dat een software pakket spyware bevat veel kleiner dan bij software waarvan de broncode niet gekend is (closed source software).

Installatie:

Voor mensen die wel eens zelf hun OS installeren (of herinstalleren), is de installatie van een distributie zoals Mandriva 2006 een ware zegen. Zo'n distributie bevat namelijk niet enkel het OS zelf, maar eveneens een hele hoop software die mee wordt gedistribueerd. Bij de installatie kies je gewoon uit welke software je wenst, maar zelfs al blijf je gewoon bij de standaard keuzes, je zal toch meteen een vrij volledig systeem hebben. Gedaan dus met DJ te spelen met allerhande installatie CD's voor alle toepassingen die je gebruikt. Je gebruikt gewoon de Mandriva 2006 installatie DVD en na een uurtje of twee is alles mee geïnstalleerd. Als je niet bij de standaard keuzes blijft, dan zal je waarschijnlijk meer tijd kwijt zijn met je eigen keuzes te maken dan met de installatie van het systeem met toepassingen zelf.

Persoonlijk proberen we nogal graag veel uit. Onze ervaring met een Windows systeem was dat het systeem na verloop van tijd daardoor degradeerde, wat praktisch betekende dat we zowat jaarlijks ons systeem herinstalleerden. Nu doen we dat met Mandriva Linux nog steeds, maar dan wel om een nieuwe versie met nieuwe functionaliteiten te installeren. Daardoor hebben we minder zicht op de degradatie bij Mandriva Linux; we hebben nooit langer dan 1 jaar met dezelfde versie gewerkt.

Onder Windows nam een herinstallatie makkelijk twee volle dagen om het systeem weer volledig te voorzien van OS, alle drivers en SW en om alles terug te tweaken. Bij Mandriva neemt dat ongeveer een halve dag.

Gemak van software installatie:

Als je extra SW pakketten wenst te installeren, dan is dat heel simpel. Hoewel het tegenwoordig bij zowat alle OSsen eenvoudig is om nieuwe software te installeren, gaat het installeren van software onder Mandriva Linux toch wel erg vlot. Mandriva voorziet bronnen met voorgecreëerde softwarepakketten (RPMs in het jargon). Een speciaal daartoe voorzien programma (het MCC, Mandriva Control Center) laat je toe deze automatisch te laten installeren. Je geeft er gewoon de naam van de toepassing op, selecteert uit de lijst met zoekresultaten het pakket dat je wenst, en vraagt om de installatie. Het software pakket wordt dan automatisch naar je PC gedownload en geïnstalleerd.

Software beschikbaarheid en keuze:

Voor zowat alles wat je op je PC hebt draaien (of nog niet hebt draaien) is er keuze. Dat moet je niet afschrikken, aangezien de standaard keuzes van Mandriva het werk reeds voor jou hebben gedaan. Maar als je een bepaalde functionaliteit toch nog niet terugvindt in je systeem, dan kan je op die functionaliteit laten zoeken, en alle software waarvan de beschrijving de gezochte term bevat wordt je voorgeschoteld. Je kan dan van elk van die pakketten de beschrijving bekijken en elk pakket dat je interesse wekt aanvinken. De volgende stap is de automatische installatie van alle uitgekozen pakketten in 1 keer. Bij Linux kan men vervolgens meteen de nieuwe software gebruiken. Herstarten is voor gewone software nooit nodig. Je kan de geïnstalleerde pakketten dus gewoon meteen uittesten en bepalen welk van de pakketten best aan jouw eisen voldoet.

Het is dus niet meer nodig eerst te gaan zoeken welk pakket het interessantst zou zijn je geld aan te geven (of zoeken naar een gratis alternatief), of om naar een winkel te lopen om het aan te kopen. Gewoon installeren en testen.

Deïnstalleren van software en updates:

Het verwijderen van software is al even eenvoudig. En je kan opnieuw een heel aantal pakketten tegelijk selecteren en laten verwijderen, wat bijzonder gebruikersvriendelijk is. Hetzelfde geldt voor het uitvoeren van een update. Bij Windows XP kan je je systeem automatisch laten updateten, wat de veiligheid enorm verhoogt. Dit gebeurt echter enkel voor het Windows OS zelf en enkele standaard meegeleverde toepassingen (IE, Media Player, ...). Mandriva Linux biedt ook een automatische update mechanisme, maar aangezien al je geïnstalleerde software je via Mandriva is geleverd, leveren zij dus ook updates voor al die software. Waar je bij Windows nog steeds veiligheidsrisico's kunt blijven hebben na een update door software die niet bij Windows werd bijgeleverd (MS Office bijvoorbeeld), ben je bij Mandriva Linux zeker dat ALLE software op je systeem werd geupdateted.

Hulp bij problemen:

Bij vele toepassingen gebeurt het regelmatig dat bepaalde functionaliteiten niet bestaan, maar half werken of bugs vertonen, onafhankelijk van de soort. Door het feit dat Mandriva Linux gebruik maakt van Open Source software, is het veel eenvoudiger oplossingen te verkrijgen voor dit soort problemen. Bij Closed Source software moet je sowieso meestal niet veel reactie verwachten als je niet betaald voor support. Maar zelfs als je dat doet, heb je veel kans dat je als antwoord iets krijgt in de aard van: 'Wij danken u voor uw feedback. Hoewel de huidige versie niet aan uw behoeften kan voldoen, zullen wij uw opmerkingen in gedachten houden voor de volgende versie.' En daar blijft het ook meestal bij. Misschien is je probleem dan inderdaad opgelost in de volgende versie, maar dan moet je eerst upgraden (en dus mogelijk opnieuw betalen). Bij Open Source software zoals die gedistribueerd door Mandriva, kan je veel makkelijker rechtstreeks contact opnemen met de ontwikkelaars. Zo zochten we op een bepaald moment een functionaliteit waarvoor we enkel een toepassing hadden gevonden die dat aankon onder Mandriva Linux. Maar we kregen het niet werkende door een bug. Dus hebben we een mailtje gestuurd naar de ontwikkelaar. Op minder dan 24 uur hadden we een antwoord gekregen en stond er op zijn website een fix voor ons te wachten. Een betere service hebben we nooit gehad.

En zelfs als je probleem niet ernstig genoeg is om de ontwikkelaar voor te contacteren, zijn er dikwijls gebruikersgemeenschappen die je willen helpen met een workaround of hulp bij configuratie.

Evolutie en licentiepolitiek:

Elke versie is steeds weer wat beter dan de vorige. En Mandriva brengt elk jaar een nieuwe officiële versie uit (en voor clubleden nog speciale tussentijdse versies). Wat we echter ook belangrijk vinden, is de ethisch verantwoorde politiek die Mandriva volgt rond licenties.

Met Mandriva Linux is het gewoon niet meer nodig illegale kopieën van software te installeren. Je kan het natuurlijk nog doen, maar voor de gewone thuisgebruiker is dat niet nodig. Er zijn legale alternatieven voldoende die in de Mandriva distributie zijn voorzien. Daar komt nog eens bij dat Open Source software een prachtige evolutie is voor landen die niet de middelen hebben om dure commerciële software aan te schaffen. Door gebruik te maken van Open Source software steun je de evolutie ervan. Bijvoorbeeld door te betalen voor de distributie of lidmaatschap van de Mandriva Club. Maar zelfs als je financieel niet bijdraagt, draag je toch onbewust bij: naarmate er meer gebruikers van Linux zijn, wordt het belangrijker voor bedrijven in de sector om het te ondersteunen waardoor Linux steeds beter wordt. En dat is in het voordeel van alle gebruikers, ook de armeren die niet echt een ander alternatief hebben.

Controle en tweakbaarheid:

Zowat alles in Linux kan je aanpassen. Van de manier waarop het systeem opstart tot de lettertypen die je gebruikt om iets weer te geven. Dat maakt dat Linux Mandriva erg eenvoudig is te personaliseren.

Veilig om anderen je systeem te laten gebruiken:

In Mandriva Linux is standaard enkel de 'root' gebruiker in staat om 'gevaarlijke' dingen te doen. Een gewone gebruiker kan dus niet veel misdoen. Ik kon dus rustig mijn vier jaar oude zoontje op mijn PC laten spelen zonder de minste schrik dat die het systeem kon verknoeien. Bij Windows kan je je systeem ook wel zo'n veiligheid geven (verschillende gebruikers accounts, waarbij de gewone gebruikers geen administrator rechten hebben), maar dat moet je dan zelf bewust doen. Het is niet standaard voorzien.

Zelfs als je Mandriva Linux enkel via Wizards beheert, weet je toch nog redelijk goed wat je doet. De Mandriva Linux distributie geeft telkens vrij goede uitleg over wat je doet en wat de gevolgen zijn bij de verschillende mogelijke keuzes.

Vereisten:

In vergelijking met Windows heb je hoe dan ook minder performante (lees minder dure) hardware nodig om toch hetzelfde te kunnen bereiken. Bovendien gaan de hardwarematige belasting van nieuwe versies van Windows steil omhoog. Bij Mandriva Linux hebben we dat probleem nooit gekend: iedere nieuwe versie die ik op mijn (nog steeds zelfde) PC zet, verhoogt de performantie van dat systeem. Mandriva Linux vraagt dus net minder van de hardware bij nieuwe versies.

Weinig onderhoud:

Gebruikers van Mandriva Linux hoeven zich niet bezig te houden met het updaten van virusscanners, spyware verwijderaars maar ook defragmenteren behoort tot het verleden. De meest gebruikte bestandssystemen onder Linux werken op een zodanige manier dat fragmentatie zich niet meer voordoet.

Prijs:

Oh, ja, ik zou naast al die andere voordelen bijna de prijs vergeten. Mandriva Linux komt in verschillende versies. Een gratis versie die je vrij kan downloaden en enkele betalende versies. De gratis versie bevat enkel Open Source software. Bij de betalende versies zit er ook 'commerciële' software zoals Java, Acrobat Reader, Flash, ... Dat wil niet zeggen dat je die 'commerciële' software niet kan gebruiken in de gratis versie. Alleen moet je er net een beetje meer moeite voor doen om die er in te installeren. Maar zelfs indien je die moeite niet wenst te doen en voor de betalende versie gaat ben je toch een heel stuk goedkoper af dan de klassieke Windows installatie (Windows + MS Office).

Interessant dus

Om het dus even samen te vatten: Mandriva Linux is een goedkoop, gebruiksvriendelijk en zeer veilig systeem dat bovendien nog sociaal verantwoord is.

Moeten alle thuisgebruikers overschakelen?

Nee! Voor een aantal mensen is deze keuze gewoon beter, maar dat wil niet zeggen dat iedereen er baat bij heeft. Laten we dus even naar de nadelen kijken:

Een minderheidssysteem:

De meerderheid van PC gebruikers zijn Windowsgebruikers. Hoewel de compatibiliteit de laatste tijd reeds sterk verbeterd is, is die nog altijd niet 100%. Gebruik je dus meer gevorderde functionaliteiten, dan kan het wel zijn dat je toch compatibiliteitsproblemen zal ondervinden met bepaalde files. Dit is zeker niet onoverkomelijk, maar indien je dit regelmatig tegenkomt kan het toch te vervelend worden. Daar bestaan dan ook wel oplossingen voor (bijvoorbeeld door MS Office te installeren onder Mandriva Linux met behulp van Crossover Office), maar dan verlies je natuurlijk weer wat van de voordelen van Mandriva Linux (prijs, stukje veiligheid,...).

Dit is vooral een probleem bij software die je echt nodig hebt om te communiceren met anderen. Een voorbeeld daarvan was / is de Internettelefonie-software. Die communicatie passeert langs een server waarmee de client software moet kunnen communiceren. Het heeft toch enkele maanden geduurd vooraleer een Linux versie van Skype beschikbaar werd. Ook van de GoogleTalk software is nog geen Linux versie beschikbaar (hoewel Google heeft aangekondigd dat die er wel zal komen).

'Pro'-software:

Sommige commerciële software levert functionaliteiten die niet onder Linux beschikbaar zijn. Omgekeerd is dat ook wel het geval, maar dat levert minder problemen op omdat de meerderheid die ontbeert en het dus ook niet wordt verwacht dat je erover beschikt. Dat is enkel een probleem voor meer gevorderde of professionele functionaliteiten, maar voor die gebruikers die die nu net nodig hebben,...

Games:

Dit is waarschijnlijk het grootste pijnpunt van Linux voor thuisgebruikers. Spellen worden gemaakt voor het grote publiek. Overzetten naar Linux is niet altijd evident, omdat dikwijls gebruik wordt gemaakt van de eigen Microsoft grafische 3D technologie, die niet onder Linux beschikbaar is. En zelfs meer eenvoudige spellen (bijvoorbeeld voor kinderen) worden gewoon (nog?) niet voorzien om te kunnen werken onder Linux. Ook op dit vlak is er evolutie. Er zijn een aantal Open Source games in ontwikkeling die (naar het schijnt, ik ben geen kenner van games) helemaal niet slecht zijn, en een aantal commerciële games werden reeds beschikbaar gesteld voor Linux. Ook is het mogelijk Windows games onder Linux te draaien met behulp van speciale emulator software zoals Cedega (betalend). Steeds meer games worden door Cedega ondersteund. Maar vandaag is het spelen van games nog steeds voor velen een probleem.

De toekomst kan daarin misschien echter verandering brengen. En dat hebben we dan te danken aan het feit dat Open Source software steeds meer erkent wordt door de grote spelers. Voor producenten van gespecialiseerde hardware betekent het gebruik van Open Source een serieuze besparing (ten opzichte van zelf zo'n technologieën te ontwikkelen of te betalen voor commercieel beschikbare technologieën). En dat heeft Sony dan ook doen besluiten om de volgende versie van de Playstation (Playstation 3) uit te brengen met een platform dat gebaseerd is op Open Standaarden en gebruik te maken van Open Source technologieën. Het gevolg daarvan is dat games die zullen worden ontwikkeld voor Playstation 3 naar alle verwachting vrij makkelijk zullen kunnen worden overgezet naar Linux. In de toekomst kunnen we dus een veel groter aanbod games voor Linux verwachten. Voor meer informatie over Playstation 3 kan je terecht op http://en.wikipedia.org/wiki/PlayStation_3 (in het engels).

Hardware:

Over het algemeen is er op dit ogenblik een vrij goede ondersteuning voor de meeste hardware onder Linux. Maar de meest nieuwe hardware wordt toch nog steeds minder goed ondersteund. Fabrikanten brengen nog altijd niet regelmatig Linux stuurprogramma’s uit. De Linux gemeenschap probeert wel zoveel mogelijk hardware zo goed mogelijk te ondersteunen, maar dat is niet altijd eenvoudig. Fabrikanten geven niet graag veel details vrij over hun hardware waardoor het voor de open source gemeenschap moeilijk is te weten hoe zij zelf stuurprogramma’s kunnen maken. De nieuwste hardware gebruiken op volle functionaliteit is dus onder Linux helaas niet altijd mogelijk.

De installatie:

Hoewel een Mandriva Linux installatie eenvoudiger is dan een installatie van Windows, is dat laatste voor de meeste gebruikers niet eens nodig. Op zowat alle PCs die worden verkocht staat Windows reeds vooraf geïnstalleerd. Daar is dus niet eens een installatie nodig. Vandaag is het nog steeds niet altijd eenvoudig een PC te vinden waarop Linux op staat voorgeïnstalleerd. En het feit dat het zelfs moeilijk is een PC aan te schaffen waar Windows NIET op is voorgeïnstalleerd, is voor velen een doorn in het oog. Daardoor worden Linuxgebruikers gedwongen een licentie van Windows te betalen die zij misschien niet eens wensen te gebruiken. Dit wordt weleens de 'Windowstaks' genoemd.

Licentie

Dit werk valt onder de Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 2.5 licentie. Om een copie te verkrijgen van deze licentie, bezoek http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.5/ of stuur een brief naar Creative Commons, 543 Howard Street, 5th Floor, San Francisco, California, 94105, USA.

De naamsvermelding die dient te gebeuren betreft de naam Wim Coulier en de website http://www.coulier.org.